Najważniejsze w pięciu punktach
Formalności przy przydomowej oczyszczalni są krótsze, niż większość osób się obawia — ale są rozproszone. W grę wchodzą trzy urzędy i trzy odrębne pisma, a kolejność ich składania ma znaczenie. Najczęstszy błąd nie polega przy tym na tym, że ktoś źle wypełnił formularz. Polega na tym, że jednego z tych pism w ogóle nie złożył.
Poniżej komplet: co sprawdzić przed decyzją, jakie warunki musi spełnić działka, jakie odległości obowiązują i jak wygląda procedura krok po kroku.
Budowa przydomowej oczyszczalni podlega dwóm ustawom: Prawu budowlanemu i Prawu wodnemu. Warunki usytuowania na działce określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dopuszczalne parametry oczyszczonych ścieków wynikają z rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r.
Z tych przepisów wynikają dwa progi i warto zapamiętać je osobno, bo dotyczą różnych procedur i różnych urzędów. Próg 7,5 m³ ścieków na dobę rozdziela zgłoszenie budowlane od pozwolenia na budowę. Próg 5 m³ na dobę rozdziela zgłoszenie wodnoprawne od pełnego pozwolenia wodnoprawnego. Typowy dom jednorodzinny mieści się poniżej obu z dużym zapasem — rodzina sześcioosobowa wytwarza zwykle mniej niż 1 m³ ścieków na dobę.
Trzy rzeczy, każda w innym miejscu, wszystkie przed podpisaniem czegokolwiek:
Warto sprawdzić to w tej kolejności, bo plan miejscowy rozstrzyga najwięcej i najszybciej. Badanie gruntu wykonane przed sprawdzeniem planu bywa wydatkiem w błoto.
Przed instalacją warto wykonać rozpoznanie gruntu- zwykle dwa odwierty na głębokość około 3 m, w miejscu zbiornika i w miejscu rozsączania. Badanie pokazuje trzy rzeczy: rodzaj gruntu (piasek, glina, ił), poziom wód gruntowych i przepuszczalność warstwy rozsączającej.
Wynik nie decyduje o tym, czy oczyszczalnia jest w ogóle możliwa, tylko o tym, jak rozwiązać odbiornik. Sam zbiornik z laminatu można zakopać także w glinie, bo jest odporny na ściskanie. Problemem jest odbiór oczyszczonego ścieku: na gruncie słabo przepuszczalnym klasyczny drenaż nie zadziała i trzeba sięgnąć po powiększony układ rozsączający albo odprowadzenie do cieku wodnego. Opisaliśmy to osobno w tekstach o oczyszczalni na glinie i o oczyszczalni na podmokłym terenie.
Sam zbiornik zajmuje kilka metrów kwadratowych. Powierzchni potrzebuje przede wszystkim system rozsączania i zachowanie wymaganych odległości. Nowoczesne układy — tunele rozsączające albo studnia chłonna — zajmują ułamek powierzchni klasycznego drenażu, więc mała działka rzadko jest przeszkodą. Ograniczeniem są odległości, nie metry kwadratowe.
Osad z osadnika wywozi się przy urządzeniu dla domu jednorodzinnego zwykle raz w roku. Lokalizację zbiornika trzeba zaplanować tak, żeby wóz mógł podjechać w pobliże pokrywy. Kilkanaście metrów węża to standard, kilkadziesiąt to już problem- i wraca on raz w roku przez cały okres eksploatacji.
Odległości mierzy się od krawędzi zbiornika. Dla samego zbiornika oczyszczalni:
| Od czego | Minimalna odległość |
| okna i drzwi budynku mieszkalnego, zagrodowego i rekreacji indywidualnej | 5 m |
| granica działki sąsiedniej, droga, ciąg pieszy | 2 m |
| drzewa i krzewy | 2 m |
| studnia z wodą pitną | 15 m |
| rurociąg wodociągowy | 1,5 m |
| rura gazowa | 1,5 m |
| kabel elektryczny | 0,8 m |
| kabel telekomunikacyjny | 1 m |
Wymóg pięciu metrów od okien można obejść i robi się to standardowo. Dotyczy on odpowietrzenia zbiornika i przestaje mieć zastosowanie, gdy instalacja jest odpowietrzana wysoko, czyli pionem wyprowadzonym co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi budynku. Opisaliśmy to szerzej we wpisie o odpowietrzeniu oczyszczalni.
Dla systemu rozsączania obowiązują odległości osobne, a różnica między pierwszym i drugim wierszem poniżej to właśnie różnica między oczyszczalnią biologiczną a osadnikiem gnilnym z drenażem:
| Od czego | Minimalna odległość |
| studnia z wodą pitną, ściek oczyszczony biologicznie | 30 m |
| studnia z wodą pitną, osadnik gnilny z drenażem | 70 m |
| najwyższy poziom wód gruntowych, licząc do rur drenażu | 1,5 m |
Odległość od studni jest w tym zestawieniu najważniejsza i najczęściej rozstrzyga o rozplanowaniu działki — piszemy o niej osobno w tekście o odległości oczyszczalni od studni [/przydomowa-oczyszczalnia-sciekow-odleglosc-od-studni/]. Dodatkowo miejsce zrzutu musi znajdować się co najmniej 1 000 m od kąpielisk i plaż publicznych, a odprowadzanie ścieków bezpośrednio do jezior i ich bezpośrednich dopływów jest zabronione. Pełną listę dla konkretnej działki potwierdza projektant, bo część wymagań wynika z miejscowych warunków i z planu zagospodarowania.
Formalności krok po kroku
Kolejność pierwszych dwóch punktów nie jest dowolna. Zgłoszenie wodnoprawne poprzedza zgłoszenie budowlane, bo urządzenie wodne — wylot, drenaż albo studnia chłonna — musi być najpierw uzgodnione z organem wodnym. Odwrócenie kolejności zwykle kończy się koniecznością powtórzenia procedury.
Dokumenty do zgłoszenia budowlanego
Deklarację właściwości użytkowych i opis techniczny dostajesz od nas razem z urządzeniem. Mapę zamawia się u geodety, a jej koszt to zwykle 300–700 zł, w zależności od regionu.
Poza aglomeracją obowiązują wartości z kolumny „poniżej 2 000 RLM” rozporządzenia z 12 lipca 2019 r. Obie nasze technologie — obrotowe złoże biologiczne w serii RotoSET i złoże zraszane w serii EasySET — redukują zanieczyszczenia poniżej tych wartości, co potwierdzają badania w laboratorium notyfikowanym zgodnie z normą PN-EN 12566-3+A2:2013.
Warto przy tym wiedzieć, że urządzenie zbadane w laboratorium notyfikowanym to nie to samo, co urządzenie z deklaracją wystawioną wyłącznie przez sprzedawcę. Jeżeli urząd zażąda dokumentacji albo pojawi się spór o parametry, liczy się pierwsze.
Przy oczyszczalni przydomowej cała ta ścieżka jest po naszej stronie i wchodzi w cenę urządzenia. Nie musisz szukać projektanta, kompletować załączników ani pilnować terminów w trzech urzędach. Doradca przyjeżdża na bezpłatną wizję lokalną, ocenia warunki na działce i dobiera technologię do gruntu oraz liczby użytkowników; dokumentację przygotowujemy my, a montaż i rozruch prowadzi lokalny instalator. Co dokładnie wchodzi w zakres dokumentacji, opisaliśmy w tekście o tym, czy projekt oczyszczalni jest potrzebny.
Przy typowym domu jednorodzinnym nie. Do zgłoszenia wystarcza opis techniczny urządzenia, mapa z naniesioną instalacją i deklaracja właściwości użytkowych. Pełny projekt sporządzony przez projektanta z uprawnieniami jest potrzebny dopiero powyżej 7,5 m³ ścieków na dobę albo przy zrzucie do wód powierzchniowych. Rozwinęliśmy to w tekście o tym, czy projekt oczyszczalni jest potrzebny.
Nie. Liczy się zachowanie odległości od granicy działki, nie zgoda właściciela obok. Przy 2 m od granicy i przy odpowietrzeniu wykonanym prawidłowo formalnie nie ma czego uzgadniać. Warto natomiast sprawdzić, gdzie sąsiad ma studnię, bo odległość 15 m dla zbiornika i 30 m dla rozsączania liczy się także do studni na cudzej działce.
Realnie od dwóch do czterech miesięcy od decyzji do uruchomienia. Sam montaż to jeden do dwóch dni, resztę zajmuje procedura: 30 dni na zgłoszenie wodnoprawne, 21 dni na zgłoszenie budowlane i 30 dni przed rozpoczęciem użytkowania na zgłoszenie eksploatacji. Przy pełnym pozwoleniu wodnoprawnym trzeba założyć więcej.
Sprzeciw kończy procedurę w tej formie, ale nie zamyka sprawy- można go zaskarżyć albo złożyć zgłoszenie ponownie, po usunięciu przyczyny. Pierwsza rzecz do sprawdzenia jest jednak inna: czy sprzeciw został wniesiony w ustawowym terminie. Po jego upływie organ traci taką możliwość, a zgłoszenie jest skuteczne z mocy prawa. Datę doręczenia warto więc zachować.
Nie, zgłoszenie eksploatacji jest jednorazowe. Zgłasza się natomiast zmianę danych oraz zakończenie eksploatacji. Trwały jest inny obowiązek: umowa z firmą uprawnioną do odbioru osadu i dokumentowanie wywozów. Gminy to kontrolują, a brak papierów może się skończyć mandatem- niezależnie od tego, czy na działce jest szambo, czy oczyszczalnia.
Tak, o ile plan miejscowy tego nie wyklucza. Przerwy w użytkowaniu nie są problemem: technologia pracuje stabilnie już przy 10–30 procentach obciążenia projektowego, a po dłuższym przestoju bakterie odbudowują się same, bez dosypywania preparatów.
Bio-Set to polski producent biologicznych oczyszczalni ścieków z zakładem w Wojnowie (woj. kujawsko-pomorskie). Produkujemy zgodnie z ISO 9001 i ISO 14001, a urządzenia mają certyfikat CE i badania w laboratorium notyfikowanym zgodnie z normą PN-EN 12566-3+A2:2013 — czyli dokumentacja, której urząd może zażądać, jest gotowa. Pracujemy przez sieć przeszkolonych instalatorów i projektantów w całej Polsce.
Napisz, ile osób mieszka w gospodarstwie, jaki masz grunt i czy w pobliżu jest studnia albo rów. Odpowiemy w ciągu 24 godzin: dobierzemy urządzenie, wskażemy potrzebne formalności i podamy koszt. Bezpłatnie, bez zobowiązań.
